Deel 1

5. Tot het uiterste gaan op zoek naar God

Het geloof wordt strategisch ingezet voor persoonlijk gewin. Misschien om het geloof uit te dagen of om de waarheid te achterhalen. Tegelijk ontstaat de vraag of het vrijblijvend en toegestaan is. Een vervelende constatering om al een afweging te moeten maken voordat er ook maar iets duidelijk is. Dit kan een morele spanning opleveren omdat het menselijke ervan, waar het in principe om gaat, achter blijft. Geloven kan een ruimte van vrijheid zijn, een persoonlijke, innerlijke beweging wanneer de mens het uiterste mag inzetten om een werkelijkheid te onderzoeken.

Daarnaast kan er ook een verplichting plaatsvinden als aan een sociaal plan moet worden voldaan. Er is veel strijd omdat er afwegingen gemaakt worden. De afstemming tussen wel of niet te moeten voldoen aan wat er verwacht wordt is onmogelijk in balans te krijgen door de onzichtbaarheid en de verschillen tussen geloof en ongeloof.

Geloven blijft een geestlijk iets waarbij het menselijke veel wordt gezien als bijzaak. is het geestelijke ook niet een onderdeel van het leven, mag daar op menselijke wijze naar gezocht worden. Ergens zou de mens een nieuw begin kunnen vinden als alles wat eervol lijkt te zijn niet wordt afgekapt door onwetendheid. Niets is menselijker dan een overdreven gerichte vraagstelling over het geloof en accepteren dat de mens niet in alles in staat is en fouten maakt. De mogelijkheid om grote vraagstukken in de zoektocht naar God als aanvaardbaar te accepteren, past beter bij het geloof dan bij voorbaat aan de verplichting van geloofswetten te moeten voldoen. In de praktijk bij een zoektocht naar het geloof, wordt hierdoor de beleving van het geloof aan hoge verwachtingen gekoppeld, zowel aan de mens als aan God. Is het problematisch om deze onstabiliteit te bekritiseren of moet er altijd een zekerheid of waarheid aan ten grondslag liggen?

Het uiterste uit het leven en het geloof halen kan juist een waardevolle motivatie zijn om te ontdekken waar de waarheid een functie krijgt. Een verplichting om het bestaan van God in zijn geheel te moeten doorzien en te geloven is onmogelijk, daarom is een waardevolle motivatie om het zo menselijk mogelijk te houden een optie om open te houden.

Onwetendheid in de zoektocht naar God wordt vaak als zwakte gezien, en de motivatie om het anders te willen wordt afgestraft, maar het erkennen van onzekerheid opent de deur naar eerlijke religieuze reflectie. Waarom zou het geloof geen ruimte mogen bieden aan onmacht, hoop en mysterie? De oorsprong van de mens ligt buiten de menselijke controle en daardoor zal het nooit volledig worden omvat. Het leven kan worden onderzocht, maar nooit met een volledige waarheid worden bezien. Daarom ondersteunt het geloof de mens en weerspiegelt het een innerlijke ervaring, inclusief tekorten en uitdagingen. De mens heeft nu eenmaal altijd tekortkomingen  en uitdagingen. Het is de wens om elk moment binnen het geloof anders te beleven en te waarderen zelfs wanneer het lijkt alsof er geen basis voor is. 

Tussen verwachtingen en onwetendheid en het uiterste willen wensen, daarbij ontvouwt zich het mysterie waarin geloof tot leven komt. Ook in antwoorden of bewijzen, kan worden getoetst in het durven toestaan van hoop en kwetsbaarheid. In die spanning wordt duidelijk dat geloven geen bezit is, doch een voortdurende beweging die uitnodigt tot vertrouwen, zelfs zonder vaste grond. 

---